Van je fouten kan je leren

De grootste hindernis? Wijzelf.

Na een maand GR10 hebben we een belangrijke ontdekking gedaan. De Pyreneeën zijn niet onze grootste tegenstander. Dat zijn we meestal zelf. Natuurlijk zijn er dingen waar je geen invloed op hebt, zoals hitte, onweer of drukte. Maar eerlijk is eerlijk: de meeste problemen waren het gevolg van keuzes die we zelf maakten. Gelukkig levert dat niet alleen frustratie op, maar ook mooie ontmoetingen en waardevolle lessen. Misschien heb jij er iets aan als je ooit besluit de GR10 te gaan lopen.

Onze eerste les kwam al tijdens de eerste etappe, van Hendaye naar Olhette.

Elf jaar geleden liep ik ook een deel van de GR10 en toen kwam ik in een straat terecht waar meerdere overnachtingsmogelijkheden zaten. Met een oud gidsje op zak dacht ik dat dat nu ook wel goed zou komen. Dat bleek een misrekening. Door gewijzigde balisages kwamen we op een heel andere plek in het dorp uit. Geen gîte, geen chambre d'hôtes en het hotel aan het einde van de straat was gesloten. Na enig zoeken vonden we gelukkig toch een slaapplek, maar het had ons een hoop stress gescheeld als we vooraf beter hadden voorbereid of de eerste etappe iets korter hadden gehouden. De eerste les was dus eenvoudig: vertrouw niet blind op oude wandelgidsen. Routes veranderen en accommodaties verdwijnen. En als je na een lange wandeldag moe bent, zoek dan eerst een slaapplaats en ga daarna pas ontspannen.

De volgende les volgde tussen Bidarray en Saint-Étienne-de-Baïgorry.

Zoals zoveel enthousiaste wandelaars begonnen we veel te fanatiek. We stegen te snel, verdeelden onze energie slecht en aten onderweg eigenlijk te weinig. Tegen de tijd dat we de Col d'Apeloy bereikten, beseften we dat we de gîte nooit vóór sluitingstijd zouden halen. We belden de gardienne om te waarschuwen. Haar eerste vraag was verrassend eenvoudig: "Hebben jullie nog voldoende water?" Toen we bevestigend antwoordden, zei ze: "Blijf staan. Ik ben er over een kwartier." Even later stond ze inderdaad naast ons. Onderweg vertelde ze dat de koeien die we onderweg hadden gezien van haar vriend waren. Zo ontstond een bijzonder contact. Nog steeds laten we haar regelmatig weten waar we zijn en hoe het met ons gaat.

We namen daar meteen een extra rustdag. Een luxe die we ons gelukkig kunnen permitteren. We hoeven de GR10 niet af te raffelen; we hebben tot eind augustus de tijd. Soms is een hersteldag de verstandigste beslissing die je kunt nemen. Alsof dat nog niet genoeg was, begon even later mijn schoen uit elkaar te vallen. In Lasse zag ik dat een naad begon los te laten. In Saint-Jean-Pied-de-Port was de schoenmaker precies die dag gesloten. Dus kocht ik wat lijm en dacht het probleem zelf wel even op te lossen. Dat bleek iets te optimistisch. Nog dezelfde dag liet de schoen opnieuw los en moesten we met een taxi terug naar Saint-Jean-Pied-de-Port.

De schoenmaker keek ernaar, glimlachte toen ik hem begroette met een eenvoudig "Egun on" en "Lagundu mesedez" – goedemorgen en help me alstublieft – en leefde helemaal op. Hij repareerde de schoen veel beter dan ik ooit had gekund. Hij gaf me nog één advies mee: "Met deze hakken haal je Banyuls waarschijnlijk niet." Waarschijnlijk heeft hij gelijk. Overigens was dat niet de schuld van Kathmandu, die de schoenen keurig hadden gereviseerd. De fout lag bij mij. Voor de GR10 hadden deze schoenen al bijna duizend trainingskilometers achter de rug. Dan kun je eigenlijk niet verwachten dat ze nóg eens duizend kilometer probleemloos meegaan. Nog een les dus: onderschat slijtage niet.

De volgende ochtend ontdekte ik bovendien dat een naad van mijn rugzak begon los te laten. Gelukkig ben ik ooit textielingenieur geweest, dus met naald, draad en wat improvisatie kom je een heel eind. Toch had ik die naden vóór vertrek beter moeten controleren.

Mensen, mensen, mensen...

Wat ons vooral opviel ten opzichte van elf jaar geleden, is de enorme drukte op de GR10.

Destijds liep ik zeven weken vrijwel probleemloos van gîte naar gîte. Die tijd lijkt voorbij. Veel accommodaties zijn tegenwoordig maanden van tevoren volgeboekt. Er zijn zelfs organisaties die bagage van accommodatie naar accommodatie vervoeren, waardoor wandelaars alleen nog met een lichte dagrugzak lopen. Onze redding? Een tent.

We kozen voor een tent van Nemo en dat blijkt tot nu toe een uitstekende beslissing. Snel op te zetten, stormvast, regenbestendig en tot nu toe volledig betrouwbaar. Zonder tent zouden we waarschijnlijk meerdere keren in de problemen zijn gekomen.

Ook tussen Arette-Pierre-Saint-Martin en Lescun maakten we weer twee klassieke fouten.

Bij Refuge de l'Abérouat bekeken we het weerbericht. Er zou pas over anderhalf uur regen komen. Dat haalden we volgens ons gemakkelijk. Tien minuten later liepen we midden in een onweersbui. We hadden gewoon moeten blijven zitten. Soms moet je een reservering loslaten als de veiligheid daarom vraagt. Gelukkig stopte vrijwel direct een auto die ons naar Lescun bracht.

De tweede fout was nog eenvoudiger.

Heel even verloor ik mijn concentratie. Tijdens mijn opleiding aan de Bergwandelschool in België leerde ik ooit een gouden regel: als je loopt, doe je niets anders dan lopen. Maar net toen ik mijn telefoon wilde pakken om de route te controleren, zei mijn vrouw: "Wacht, ik zie de markering al."

Een fractie van een seconde was genoeg. Ik struikelde over een steen, ging onderuit en brak daarbij de sluiting van mijn rugzak. Met sporttape en later een paar tie-wraps konden we het gelukkig weer repareren.

Soms is één seconde onoplettendheid alles wat nodig is.

En dan was er nog de hittegolf.

Zelfs boven de tweeduizend meter liep de temperatuur op tot ruim boven de dertig graden. Op sommige plekken maten we in de schaduw al 35 graden. We annuleerden daarom een overnachting bij Refuge du Lac d'Ilhéou en besloten de volgende ochtend om zes uur te vertrekken.

Dat bleek een uitstekende keuze. De klim verliep grotendeels in de schaduw en was ineens een stuk aangenamer.

Misschien is dat wel de belangrijkste les van deze eerste maand: vasthouden aan je planning is niet altijd verstandig. Soms is aanpassen juist de beste beslissing.

Tot slot nog twee praktische tips.

Gebruik de app Sentineige om te controleren of er nog sneeuw ligt op de hogere passen. Daardoor hebben wij onder andere de Hourquette d'Arre en de Hourquette d'Ossoue vermeden. Elf jaar geleden liep ik daar nog over hard bevroren sneeuwvelden. Achteraf was dat onverantwoord. Veiligheid gaat altijd vóór avontuur.

Daarnaast gebruik ik graag de gratis Cartes IGN France-app. Maar hoe handig digitale kaarten ook zijn: een papieren kaart en een kompas horen wat mij betreft nog altijd standaard in de rugzak. Elektronica is fantastisch... totdat de batterij leeg is of je geen bereik meer hebt.

Na een maand GR10 weten we één ding zeker. De bergen zijn zelden onze grootste tegenstander. Meestal zijn we dat zelf.

We zijn nog lang niet in Banyuls. Ongetwijfeld maken we nog meer fouten. Maar als iedere fout ook weer zo'n mooi verhaal oplevert, dan nemen we die er graag bij.